Kemalangan jalan raya terus menjadi antara kebimbangan utama keselamatan awam di Malaysia. Menurut Jabatan Siasatan dan Penguatkuasaan Trafik Polis Diraja Malaysia, sebanyak 221,661 kes kemalangan telah direkodkan di seluruh negara sehingga April 2026. Di sebalik angka besar ini, terdapat satu risiko yang sering dipandang ringan iaitu kecederaan kepala selepas kemalangan.
Lebih membimbangkan, kecederaan kepala seperti ini tidak semestinya jelas kelihatan di lokasi kejadian. Mangsa mungkin masih sedar, mampu bercakap dan kelihatan stabil, sedangkan kecederaan dalaman pada otak sedang berkembang secara senyap.
Menurut Pakar Perunding Perubatan Kecemasan di Pusat Perubatan Sunway Velocity, Dr Cyrus Lai Sin Nan, kemalangan jalan raya kekal sebagai salah satu punca utama kecederaan otak traumatik di Malaysia dan seluruh dunia.
“Kecederaan kepala serius boleh berkembang dalam tempoh beberapa jam, menjadikan pemantauan simptom dan status neurologi perlu dilakukan dengan teliti,” jelas Dr Cyrus.
Kecederaan kepala boleh berlaku akibat hentakan terus pada kepala, daya tolakan yang menyebabkan badan terhumban ke hadapan atau ke belakang, serta pergerakan putaran ketika impak berlaku.
Dalam sesetengah kes, ia boleh menyebabkan pendarahan otak, pembengkakan atau keretakan tengkorak yang memerlukan rawatan perubatan segera.
Menurut Pakar Perunding Bedah Saraf SMCV, Dr Mah Jon Kooi, tidak semua kecederaan kepala boleh dinilai hanya berdasarkan keadaan mangsa selepas kemalangan.
Walaupun tiada luka terbuka atau pendarahan jelas, tisu otak yang lembut masih boleh terhentak di dalam tengkorak semasa impak berlaku. Disebabkan itu, pemeriksaan awal sangat penting walaupun mangsa kelihatan normal.
Antara simptom awal yang perlu diberi perhatian termasuk sakit kepala berterusan, kekeliruan, gangguan ingatan, loya, muntah, percakapan tidak jelas, lemah atau kebas anggota badan serta kesukaran koordinasi.
Dalam kes lebih serius, mangsa mungkin mengalami sawan, tidak sedarkan diri, saiz anak mata tidak sama atau terdapat darah atau cecair keluar dari hidung dan telinga.
Apa yang penting, simptom ini mungkin tidak muncul serta-merta. Sebab itu pemantauan dalam tempoh 24 hingga 48 jam pertama selepas kemalangan sangat penting, terutama oleh ahli keluarga atau penjaga.
Selain itu, mangsa juga mungkin mengalami rasa mengantuk melampau, sukar memberi tindak balas atau menjadi semakin keliru selepas beberapa jam. Perubahan kecil seperti ini tidak boleh dipandang ringan kerana ia mungkin menandakan tekanan dalam otak semakin meningkat.
Selain kesan fizikal, kecederaan kepala juga boleh mengubah emosi dan tingkah laku seseorang. Jika kecederaan melibatkan lobus frontal, mangsa mungkin menjadi mudah marah, resah, murung atau mengalami perubahan personaliti.
Dalam sesetengah kes, simptom boleh berlarutan selama berminggu-minggu atau berbulan-bulan, dikenali sebagai sindrom pasca gegaran otak.
Ada juga mangsa yang mengalami kesukaran memberi tumpuan, cepat letih atau sensitif terhadap cahaya dan bunyi selepas kemalangan. Keadaan ini boleh menjejaskan rutin harian serta prestasi kerja jika tidak dipantau dengan baik.
Penilaian segera di Jabatan Kecemasan dan Kemalangan penting bagi memastikan kecederaan tersembunyi dapat dikesan lebih awal. Ujian seperti imbasan CT boleh membantu mengenal pasti pendarahan, pembengkakan atau keretakan yang tidak dapat dilihat melalui pemeriksaan biasa.
“Tengkorak yang keras hanya membenarkan ruang pengembangan yang sangat sedikit, dan tekanan berlebihan boleh menyekat aliran darah ke otak sehingga menyebabkan iskemia dan kerosakan kekal,” kata Dr Mah.
Dalam kes serius, tekanan dalam tengkorak boleh menyebabkan herniasi otak, iaitu keadaan apabila tisu otak terhimpit dan beralih daripada kedudukan asal.
Lebih cepat mangsa mendapatkan rawatan, lebih tinggi peluang untuk mengelakkan komplikasi jangka panjang. Pemeriksaan doktor juga penting bagi menentukan sama ada mangsa memerlukan pemerhatian lanjut atau rawatan intensif.
BACA: Perut Buncit Jadi Petanda Bahaya? Dr Shazif Dedah Risiko Lemak Visceral Yang Ramai Abaikan
Rawatan bergantung kepada tahap kecederaan. Gegaran otak ringan mungkin hanya memerlukan pemerhatian, rehat dan pemantauan, manakala kecederaan serius yang melibatkan pendarahan atau tekanan pada otak mungkin memerlukan rawatan intensif atau pembedahan.
Kecederaan kepala yang tidak dirawat juga boleh membawa kesan jangka panjang seperti gangguan ingatan, kemurungan, perubahan personaliti, sawan kronik serta peningkatan risiko penyakit neurodegeneratif seperti Alzheimer dan Parkinson.
Kesimpulannya, kecederaan kepala selepas kemalangan tidak boleh dianggap ringan hanya kerana mangsa kelihatan normal.
Seperti yang ditegaskan pakar, masa adalah emas apabila melibatkan kecederaan kepala. Pemeriksaan awal boleh menjadi perbezaan antara pemulihan penuh dan komplikasi kekal.
Jangan lupa subscribe atau follow YouTube dan TikTok MASKULIN untuk seleksi video menarik seperti di bawah.
