Malaysia kehilangan seorang tokoh wanita yang cukup dekat dengan perjalanan sejarah negara apabila Tun Dr Siti Hasmah Mohd Ali, isteri kepada bekas Perdana Menteri Tun Dr Mahathir Mohamad, meninggal dunia pada usia 100 tahun pagi ini.
Allahyarhamah dilaporkan menghembuskan nafas terakhir di Institut Jantung Negara (IJN), Kuala Lumpur pada pukul 9.20 pagi. Perkara itu disahkan anaknya, Tan Sri Mokhzani Mahathir kepada Bernama.
Tun Dr Siti Hasmah meninggalkan tujuh orang anak. Sepanjang beberapa dekad berada dalam kehidupan awam, beliau dikenali bukan hanya sebagai isteri kepada salah seorang Perdana Menteri paling lama berkhidmat di Malaysia, tetapi sebagai seorang doktor dan tokoh yang mempunyai sumbangan tersendiri dalam bidang kesihatan serta kebajikan masyarakat.
Dilahirkan pada 12 Julai 1926 di Kampung Jawa, Klang, Selangor, Tun Dr Siti Hasmah merupakan antara generasi terawal wanita Melayu yang berjaya melangkah ke bidang perubatan ketika peluang pendidikan tinggi untuk wanita masih jauh lebih terhad berbanding hari ini.
Selepas Perang Dunia Kedua, beliau melanjutkan pengajian di King Edward VII College of Medicine di Singapura menerusi biasiswa kerajaan. Beliau merupakan satu-satunya pelajar wanita Melayu dalam kumpulannya ketika itu dan di institusi sama beliau bertemu Tun Dr Mahathir, yang kemudiannya menjadi suaminya.
Tun Dr Siti Hasmah menamatkan pengajian sebagai doktor pada 1955 sebelum menjalani latihan di Hospital Besar Kuala Lumpur. Beliau dan Tun Dr Mahathir kemudian berkahwin pada 4 Ogos 1956.
Kerjayanya dalam perkhidmatan kesihatan turut mencipta beberapa pencapaian penting. Pada 1965, beliau menjadi wanita pertama dilantik sebagai Pegawai Perubatan dalam bidang Kesihatan Ibu dan Kanak-Kanak di Kedah sebelum menjadi wanita pertama memegang jawatan Pegawai Kesihatan Ibu dan Kanak-Kanak negeri pada 1974.
Penglibatannya dalam kesihatan awam banyak memberi tumpuan kepada komuniti luar bandar, kesihatan keluarga serta penjagaan ibu dan kanak-kanak.
Apabila Tun Dr Mahathir menjadi Perdana Menteri pada 1981, Tun Dr Siti Hasmah tampil dalam kehidupan awam sebagai isteri Perdana Menteri sepanjang pentadbiran pertama suaminya sehingga 2003.
Beliau kembali memegang peranan tersebut apabila Tun Dr Mahathir sekali lagi dilantik sebagai Perdana Menteri pada 2018.
Namun sepanjang tempoh itu, identitinya tidak terhad kepada peranan rasmi di sisi suaminya.
Tun Dr Siti Hasmah terlibat dalam pelbagai pertubuhan serta kempen berkaitan kesihatan awam, perancangan keluarga, kebajikan kanak-kanak dan wanita. Beliau juga aktif dalam kempen membanteras penyalahgunaan dadah, termasuk mewakili Malaysia dalam persidangan antarabangsa berkaitan isu tersebut.
Beliau pernah memegang dan menaungi pelbagai organisasi termasuk Persatuan Pandu Puteri Malaysia, Yayasan Persatuan Perubatan Malaysia serta beberapa pertubuhan berkaitan kesihatan ibu, keluarga dan kanak-kanak.
Sumbangannya dalam kesihatan awam, literasi dan usaha menangani penyalahgunaan dadah turut menerima pelbagai pengiktirafan tempatan serta antarabangsa.
Tun Dr Siti Hasmah baru sahaja menyambut ulang tahun kelahirannya yang ke-100 pada 12 Julai 2026.
Dalam catatan sempena ulang tahun tersebut, Perdana Leadership Foundation menyifatkannya sebagai antara perintis wanita dalam bidang perubatan negara serta tokoh yang meninggalkan kesan besar khususnya dalam penjagaan kesihatan ibu dan kanak-kanak.
Di sebalik kehidupan yang sering berada dekat dengan pentas politik negara, Tun Dr Siti Hasmah turut dikenali dengan personaliti tenang, minat terhadap muzik serta komitmennya terhadap pendidikan dan kesihatan masyarakat.
Perjalanan hidupnya merangkumi pelbagai peranan, merangkumi sebagai doktor, aktivis kesihatan, isteri, ibu dan tokoh masyarakat — dalam sebuah kehidupan yang merentasi hampir keseluruhan sejarah Malaysia moden.
Pemergiannya pada usia 100 tahun menutup satu perjalanan panjang yang bukan sahaja menyaksikannya berada di sisi seorang Perdana Menteri dalam dua era berbeza, tetapi turut meninggalkan legasi peribadi menerusi khidmatnya dalam bidang perubatan dan kemasyarakatan.
Butiran lanjut mengenai urusan pengebumian dan kenyataan rasmi keluarga dijangka dimaklumkan kemudian.
