Sejak muncul dalam komik Amazing Fantasy #15 pada 1962, Spider-Man berkembang daripada seorang remaja bermasalah yang memperoleh kuasa luar biasa kepada salah satu ikon budaya popular terbesar dunia.
Di layar lebar, watak ciptaan Stan Lee dan Steve Ditko ini telah melalui beberapa generasi pelakon, dunia sinematik berbeza dan juga versi animasi. Namun menariknya, penonton masih belum bosan melihat manusia labah-labah berayun di celah bangunan New York.
Daripada trilogi Tobey Maguire, era Andrew Garfield dan kemudian kemunculan Tom Holland dalam Marvel Cinematic Universe hingga Miles Morales dalam Spider-Verse, Spider-Man membuktikan dirinya antara francais adaptasi komik paling konsisten dari segi populariti dan pencapaian komersial.
Jadi, apa sebenarnya rahsia kejayaannya?
Superman boleh terbang dan Thor seorang dewa, tetapi Peter Parker perlu memikirkan masalah kuliah, kerja, keluarga, identiti diri, hubungan cinta dan duit. Dan dalam masa yang sama dia harus sentiasa cuba menyelamatkan dunia.
Inilah elemen yang membuatkan Spider-Man mudah didekati penonton.
Stan Lee sendiri pernah menjelaskan mengapa watak tersebut begitu istimewa baginya. Menurutnya, Spider-Man ialah watak yang paling mudah dikaitkan dengan dirinya.
“Dia ada banyak masalah dan sering melakukan kesilapan, dan saya boleh memahami keadaan itu”.
Peter boleh mempunyai kuasa luar biasa, tetapi dia masih membuat kesilapan. Malah, sebahagian besar konflik Spider-Man muncul kerana pilihan yang dibuatnya sendiri.
Sebab itu penonton tidak sekadar mahu melihat Spider-Man menang. Mereka mahu melihat Peter Parker berjaya menjalani kehidupannya.
Tidak banyak watak superhero mampu melalui beberapa kali proses reboot tanpa kehilangan tarikan utama.
Tobey Maguire memperkenalkan Spider-Man kepada generasi awal 2000-an menerusi filem arahan Sam Raimi. Andrew Garfield kemudian membawa interpretasi lebih moden menerusi The Amazing Spider-Man, sebelum Tom Holland mengetengahkan Peter Parker yang lebih muda dalam MCU.
Menariknya, ketiga-tiganya tidak perlu menjadi Spider-Man yang sama.
Filem pertama Spider-Man pada 2002 mengutip sekitar AS$824 juta di seluruh dunia. Sedekad kemudian, The Amazing Spider-Man masih mampu mengutip sekitar AS$759 juta, membuktikan bahawa pertukaran pelakon tidak serta-merta menghilangkan kekuatan watak tersebut.
Formula ini menjadikan Spider-Man sentiasa boleh diperkenalkan semula kepada generasi baharu.
Hero hebat memerlukan penjahat yang hebat.
Spider-Man mempunyai salah satu koleksi musuh paling dikenali dalam dunia komik – Green Goblin, Doctor Octopus, Venom, Electro, Mysterio, Sandman dan Lizard antara nama yang sudah diangkat ke layar lebar.
Lebih menarik, ramai musuh Peter bukan sekadar mahu menguasai dunia. Norman Osborn mempunyai hubungan dengan keluarga sahabatnya, Doctor Octopus merupakan saintis yang pernah dihormati, manakala konflik Venom pula mempunyai kaitan rapat dengan identiti Spider-Man.
Hubungan peribadi seperti ini menjadikan pertarungan terasa lebih emosional berbanding sekadar aksi antara hero dan penjahat.
Salah satu kekuatan terbesar Spider-Man ialah sejarah panjang francais itu sendiri akhirnya boleh dijadikan sebahagian daripada cerita.
Spider-Man: No Way Home menyatukan elemen daripada beberapa generasi filem Spider-Man dan menghasilkan fenomena luar biasa.
Filem 2021 itu mencatat kutipan kira-kira AS$1.92 bilion di seluruh dunia, menjadikannya filem Spider-Man dengan kutipan tertinggi setakat rekod tersebut.
Kejayaan itu menunjukkan francais ini mempunyai sesuatu yang tidak mudah dimiliki superhero baharu – nostalgia merentas generasi.
Ibu bapa yang pernah menonton Tobey Maguire kini boleh berkongsi keterujaan Spider-Man bersama anak yang membesar dengan Tom Holland.
Mungkin keputusan paling penting dalam memastikan francais ini terus relevan ialah membuktikan bahawa Spider-Man tidak semestinya Peter Parker.
Miles Morales membuka dimensi baharu kepada watak tersebut menerusi siri animasi Spider-Verse.
Spider-Man: Into the Spider-Verse bukan sahaja berjaya secara komersial, malah memenangi Anugerah Akademi bagi Filem Animasi Terbaik.
Sekuelnya, Across the Spider-Verse, kemudian mencatat kutipan global sekitar AS$691 juta.
Konsep multiverse pula membolehkan Spider-Man hadir dalam pelbagai rupa, latar dan personaliti tanpa kehilangan asas identitinya.
BACA: Ramadan Ondash Tolak Pertarungan Semula Dengan Johan Ghazali
Di situlah kekuatan sebenar francais ini.
Di sebalik kostum merah biru, kuasa melekat pada dinding dan aksi berayun menggunakan sarang, Spider-Man sentiasa membawa idea yang sama: orang biasa diberikan kuasa luar biasa lalu perlu menentukan bagaimana mahu menggunakannya.
Teknologi filem mungkin berubah dan pelakon boleh bertukar, tetapi selagi konflik itu kekal dekat dengan manusia, Spider-Man mempunyai peluang untuk terus relevan kepada generasi seterusnya.
