Dunia keilmuan Islam kehilangan salah seorang tokoh pemikir paling berpengaruh apabila Syed Muhammad Naquib Al-Attas, Profesor Diraja Tan Sri Dr, meninggal dunia baru-baru ini.
Pemergian beliau bukan sekadar kehilangan seorang sarjana, tetapi turut menandakan berakhirnya satu era pemikiran yang telah membentuk arah perkembangan falsafah, pendidikan dan peradaban Islam di Malaysia serta dunia Islam.
Sepanjang hayatnya, Allahyarham dikenali sebagai ilmuwan yang bukan sahaja menulis dan mengajar, tetapi juga membentuk kerangka pemikiran yang memberi kesan besar kepada generasi sarjana dan pelajar di seluruh dunia Islam.
Tokoh Ilmu Yang Membentuk Peradaban
Dilahirkan pada 5 September 1931 di Bogor, Indonesia, Syed Muhammad Naquib Al-Attas membesar sebagai seorang intelektual yang menjadikan ilmu sebagai asas kepada pembinaan tamadun.
Allahyarham berkahwin dengan Latifah Abdullah dan dikurniakan empat cahaya mata iaitu Sharifah Faizah Al-Attas, Datuk Dr Syed Ali Tawfik Al-Attas, Sharifah Shifa Al-Attas dan Syed Haidar Al-Attas.
Beliau dikenang sebagai tokoh yang menguasai pelbagai disiplin ilmu termasuk falsafah, teologi, sejarah, kesusasteraan dan pemikiran tamadun Islam.
Sumbangan besarnya kepada dunia akademik akhirnya diiktiraf negara apabila beliau dianugerahkan gelaran Profesor Diraja Pendidikan Islam pada 23 Oktober 2024, menjadikannya Profesor Diraja kedua negara selepas Allahyarham Profesor Diraja Ungku Abdul Aziz.
Dari Askar Melayu Ke Dunia Akademik
Perjalanan hidup Syed Muhammad Naquib Al-Attas cukup unik. Beliau memulakan kerjaya sebagai pegawai kadet dalam Rejimen Askar Melayu sebelum akhirnya memilih laluan akademik yang menjadikannya antara pemikir Islam paling disegani.
Pada tahun 1965, beliau dilantik sebagai Ketua Bahagian Sastera, Jabatan Pengajian Melayu di Universiti Malaya.
Antara 1968 hingga 1970, beliau memegang jawatan sebagai Dekan Fakulti Seni Universiti Malaya sebelum menyumbang kepada pembangunan akademik di Universiti Kebangsaan Malaysia.
Di UKM, beliau pernah berkhidmat sebagai Ketua Jabatan Bahasa Melayu dan Sastera sebelum dilantik sebagai Dekan Fakulti Seni dan seterusnya menubuhkan Institut Bahasa, Kesusasteraan dan Kebudayaan Melayu pada tahun 1973.
Peranan beliau dalam dunia pendidikan juga turut menyumbang kepada penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia serta Universiti Islam Antarabangsa Malaysia.
Syed Muhammad Naquib Al-Attas Dan Penubuhan ISTAC
Antara legasi terbesar Syed Muhammad Naquib Al-Attas ialah penubuhan Institut Pemikiran dan Tamadun Islam Antarabangsa (ISTAC) pada tahun 1987.
Institusi tersebut menjadi pusat rujukan penting dalam bidang pengajian tamadun dan pemikiran Islam serta berjaya melahirkan ramai sarjana dari pelbagai negara.
Allahyarham juga pernah dilantik sebagai Profesor Pelawat Terhormat di Pusat Kajian Lanjutan Mengenai Islam, Sains dan Tamadun Universiti Teknologi Malaysia pada tahun 2012.
Pengaruh beliau turut melangkaui sempadan negara apabila dilantik sebagai ahli lembaga penasihat bagi beberapa institusi akademik antarabangsa serta terlibat dalam pelbagai forum ilmiah dunia.
Pemikir Pendidikan Yang Visioner
Dalam bidang pendidikan, Syed Muhammad Naquib Al-Attas terkenal dengan konsep pendidikan Islam yang bersifat holistik dan bersepadu.
Beliau berpendapat bahawa tujuan sebenar pendidikan Islam bukan sekadar menghasilkan individu berilmu tetapi melahirkan manusia yang baik dan seimbang dari segi intelektual, rohani dan akhlak.
Menurut kerangka pemikirannya, matlamat pendidikan dalam Islam adalah untuk melahirkan manusia universal atau Al-Insan Al-Kamil.
Idea-idea pendidikan yang dibangunkan oleh beliau turut mempengaruhi perbincangan akademik mengenai konsep Islamisasi ilmu, satu gagasan penting yang menekankan penyepaduan ilmu moden dengan nilai dan pandangan alam Islam.
Legasi Pemikiran Syed Muhammad Naquib Al-Attas
Sepanjang hayatnya, Syed Muhammad Naquib Al-Attas menghasilkan pelbagai karya penting yang menjadi rujukan dalam bidang falsafah, sejarah dan pemikiran Islam.
Antara karya yang sering dirujuk termasuk Islam and Secularism, The Concept of Education in Islam serta Prolegomena to the Metaphysics of Islam yang membincangkan secara mendalam mengenai pandangan alam Islam dan asas epistemologi dalam tradisi keilmuan Islam.
Karya-karya tersebut bukan sahaja dibaca di Malaysia, malah turut digunakan di universiti-universiti antarabangsa sebagai bahan rujukan dalam kajian pemikiran Islam kontemporari.
Legasi Yang Tidak Akan Padam
Sepanjang hayatnya, Allahyarham menerima pelbagai pengiktirafan termasuk Iqbal Centenary Commemorative Medal daripada Presiden Pakistan, Tokoh Melayu Terbilang 2011 serta Anugerah Merdeka 2012 bagi kategori Pencapaian Ulung Akademik.
Pemergian beliau turut mendapat perhatian ramai apabila pelbagai agensi kerajaan serta tokoh masyarakat menzahirkan ucapan takziah kepada keluarga beliau.
BACA: Pernah Diuji Berkali-Kali Dalam Perniagaan, Hanzat Azmi Kini Berjaya Bina Keris & Co.
Walaupun jasadnya telah pergi, pemikiran Syed Muhammad Naquib Al-Attas akan terus hidup melalui karya, institusi dan generasi sarjana yang dibentuk oleh idea-idea beliau.
Beliau meninggalkan satu warisan intelektual yang mengingatkan bahawa peradaban besar tidak dibina dengan kekuatan material semata-mata tetapi dengan kekuatan ilmu, pemikiran dan adab dalam tradisi keilmuan Islam.
Jangan lupa subscribe atau follow YouTube dan TikTok MASKULIN untuk seleksi video menarik seperti di bawah.
Gentleman semua dah baca MASKULIN?
Download dekat
je senang
