Keselamatan pelajar bukan hanya tentang mengajar anak perempuan supaya berhati-hati atau melindungi anak daripada menjadi mangsa. Kematian tiga pelajar, Zara Qairina Mahathir, Irene Sofiya Mohd Khairool Faisal dan Yap Shing Xuen, menghidupkan semula persoalan tentang keselamatan di sekolah, budaya buli serta sejauh mana pendidikan terhadap tingkah laku dan rasa hormat diberikan kepada anak-anak.
Setiap kali berlaku tragedi melibatkan pelajar, perhatian lazimnya tertumpu kepada persoalan bagaimana mangsa boleh dilindungi.
Anak-anak diajar supaya berhati-hati, menjauhi individu yang mencurigakan, melaporkan gangguan kepada guru dan mendapatkan bantuan sekiranya berasa terancam.
Namun, dalam usaha memastikan keselamatan pelajar, terdapat satu lagi persoalan yang tidak kurang penting untuk diteliti iaitu bagaimana kita mendidik anak supaya mereka tidak menjadi individu yang menyakiti orang lain?
Persoalan itu kembali mendapat perhatian susulan beberapa kes melibatkan pelajar yang mengundang kebimbangan masyarakat, termasuk kematian Zara Qairina, Irene Sofiya dan Yap Shing Xuen.
Ketiga-tiga kes tersebut mempunyai latar belakang serta proses perundangan yang berbeza dan tidak wajar disamakan. Namun, kesemuanya mencetuskan perbincangan lebih luas mengenai keselamatan, tingkah laku pelajar dan tanggungjawab orang dewasa dalam mengenal pasti masalah sejak awal.
Keselamatan Pelajar: Inkues Zara Qairina Masih Berjalan
Kes kematian Zara Qairina, 13, di Sabah masih melalui prosiding inkues di Mahkamah Koroner Kota Kinabalu.
Zara ditemui tidak sedarkan diri berhampiran asrama sekolah pada Julai 2025 dan meninggal dunia ketika menerima rawatan di hospital. Sepanjang prosiding, mahkamah mendengar pelbagai keterangan berkaitan keadaan Zara sebelum kematiannya, termasuk keterangan pakar mengenai tekanan emosi serta hubungan kes ini dengan rakan sebayanya.
Pada Jun lalu, Mahkamah Koroner menetapkan 23 Oktober 2026 sebagai tarikh akhir pendengaran inkues, selepas prosiding berlangsung selama puluhan hari.
Beberapa keterangan dalam prosiding turut menyentuh unsur buli lisan dan siber yang didakwa dihadapi Zara. Namun, orang ramai masih perlu mengelakkan sebarang kesimpulan atau spekulasi sehingga Mahkamah Koroner membuat dapatan berdasarkan keseluruhan keterangan.
Kes Irene Sofiya Masih Dalam Siasatan
Sementara itu, kematian Irene Sofiya Mohd Khairool Faisal, 16, di sebuah sekolah di Yong Peng, Johor, pada 3 Oktober lalu menambah kebimbangan terhadap aspek keselamatan pelajar.
Irene ditemukan tidak sedarkan diri dengan kecederaan di sebuah dewan sekolah selepas mengikuti kelas tambahan.
Bedah siasat mendapati punca kematiannya ialah kecederaan akibat hentakan objek tumpul pada kepala.
Polis kini menyiasat kes itu mengikut Seksyen 302 Kanun Keseksaan dan seorang remaja lelaki berusia 16 tahun telah direman bagi membantu siasatan. Polis turut menegaskan bahawa motif dan keadaan sebenar kejadian masih dalam siasatan.
Dalam perkembangan berkaitan, Menteri Pendidikan, Fadhlina Sidek, mengarahkan audit keselamatan terhadap sekolah berkenaan.
Pemeriksaan awal mendapati sekolah tersebut mempunyai kamera litar tertutup (CCTV), tetapi tiada kamera dipasang di lokasi kejadian. Audit turut merangkumi kawalan keluar masuk, rondaan, liputan CCTV, pematuhan prosedur operasi standard (SOP) serta prestasi syarikat kawalan keselamatan.
BACA JUGA : Yung Lean VMAs 2026: Persembahan ‘STORM’ Spektakular Diubah Menjadi Filem Pendek di Pentas
Kes Yap Shing Xuen Kini di Peringkat Rayuan
Kes Yap Shing Xuen, 16, pula mempunyai perkembangan undang-undang yang berbeza.
Yap meninggal dunia selepas ditikam oleh seorang pelajar di sebuah sekolah di Bandar Utama pada Oktober 2025.
Mahkamah Tinggi Shah Alam pada September lalu membebaskan remaja yang didakwa dalam kes tersebut selepas memutuskan bahawa dia tidak bertanggungjawab secara jenayah atas alasan ketidakwarasan mental.
Keputusan itu bagaimanapun belum menjadi pengakhiran kepada proses perundangan kerana pihak pendakwaan telah memfailkan rayuan ke Mahkamah Rayuan.
Keluarga Yap juga dilaporkan sedang mempertimbangkan tindakan sivil berkaitan tragedi tersebut.
Perkembangan itu menunjukkan bahawa persoalan berkaitan keselamatan pelajar bukan hanya berkisar kepada tindakan disiplin, tetapi turut boleh melibatkan aspek kesihatan mental, tanggungjawab institusi serta proses perundangan yang panjang.
Persoalan yang Lebih Besar Daripada Sekadar “Siapa Salah?”
Dalam setiap tragedi, masyarakat sememangnya mahu mengetahui siapa yang bertanggungjawab.
Namun, pencegahan memerlukan kita melihat lebih jauh daripada persoalan tersebut. Adakah tanda-tanda awal dapat dikenal pasti?
Adakah pelajar mempunyai saluran yang selamat untuk melaporkan gangguan?
Adakah guru dan ibu bapa mengetahui perubahan tingkah laku anak?
Dan apabila seorang pelajar menunjukkan tingkah laku agresif, adakah bantuan serta intervensi yang sewajarnya diberikan sebelum keadaan menjadi lebih serius?
Persoalan ini penting kerana buli tidak semestinya bermula dengan keganasan fizikal.
Ia boleh bermula dengan penghinaan, ejekan berulang, pemulauan, ugutan, penyebaran gambar tanpa kebenaran atau gangguan dalam talian.
Jika perkara tersebut dinormalisasikan sebagai “gurauan”, tingkah laku yang bermula secara kecil boleh menjadi semakin serius.
Pendidikan Tidak Sepatutnya Hanya Ditujukan Kepada Mangsa
Dalam isu keselamatan kanak-kanak, masyarakat sering memberikan nasihat kepada bakal mangsa.
Jangan berjalan seorang diri.
Jangan melawan.
Beritahu guru.
Beritahu ibu bapa.
Dapatkan bantuan.
Semua langkah itu penting.
Tetapi pendidikan perlu berjalan dalam dua arah.
Anak juga perlu diajar supaya tidak memukul, tidak mengugut, tidak menghina, tidak memalukan orang lain dan tidak menggunakan kelemahan seseorang sebagai bahan hiburan.
Mereka juga perlu memahami bahawa merakam kejadian buli, mentertawakan mangsa atau menyebarkan video tersebut bukan tindakan yang tidak berbahaya.
Sebaliknya, tindakan itu boleh menguatkan lagi budaya buli.
“Dia Cuma Bergurau” Bukan Alasan
Antara cabaran dalam menangani buli ialah kecenderungan menganggap sesetengah perbuatan sebagai gurauan.
Namun, ukuran sesuatu tindakan bukan hanya berdasarkan niat pelaku.
Jika seseorang berulang kali dihina, dipulaukan atau dimalukan sehingga berasa tertekan, perbuatan tersebut perlu diberi perhatian walaupun pelaku mendakwa mereka hanya bergurau.
Kanak-kanak perlu diajar memahami batas peribadi, menghormati perasaan orang lain dan menyedari bahawa tidak semua perkara yang dianggap lucu oleh mereka boleh diterima oleh orang lain.
Anak Lelaki Juga Perlu Diajar Tentang Rasa Hormat
Ungkapan “educate your son, not protect your daughter” sering digunakan dalam perbincangan mengenai keselamatan wanita.
Dalam konteks buli, mesej tersebut boleh diperluaskan.
Bukan bermaksud hanya anak lelaki perlu dididik kerana buli boleh dilakukan oleh sesiapa sahaja.
Sebaliknya, ia mengingatkan bahawa pendidikan tentang keselamatan tidak sepatutnya hanya diberikan kepada individu yang berpotensi menjadi mangsa.
Anak juga perlu diajar supaya tidak menjadi punca orang lain berasa tidak selamat.
Anak lelaki perlu memahami bahawa kekuatan bukan bermaksud mampu menakutkan orang lain.
Keberanian bukan bermaksud berani menggunakan kekerasan.
Anda mungkin berminat dengan
Dan menjadi lelaki bukan bermaksud perlu sentiasa mendominasi orang di sekeliling.
Perkara yang sama perlu diterapkan kepada anak perempuan.
Peranan Pemerhati dalam Keselamatan Pelajar Juga Penting
Dalam kejadian buli, terdapat satu lagi kelompok yang sering terlepas daripada perhatian mereka yang menyaksikannya.
Ada yang memilih untuk ketawa.
Ada yang merakam.
Ada yang berkongsi.
Ada yang berdiam diri kerana takut menjadi mangsa seterusnya.
Justeru, anak perlu diajar bahawa mereka boleh memainkan peranan dengan mendapatkan bantuan daripada guru, ibu bapa atau orang dewasa yang dipercayai apabila melihat seseorang disakiti.
Mereka tidak perlu mempertaruhkan keselamatan sendiri untuk menghentikan kejadian.
Yang penting, mereka tahu bahawa berdiam diri bukan satu-satunya pilihan.
Jangan Tunggu Tragedi untuk Mula Mendidik
Kes Zara Qairina, Irene Sofiya dan Yap Shing Xuen masih mempunyai perkembangan masing-masing dan tidak boleh disamakan dari segi fakta atau punca kejadian.
Namun, tragedi yang melibatkan pelajar seharusnya menjadi peringatan bahawa keselamatan di sekolah memerlukan lebih daripada pagar, kamera dan kawalan keselamatan.
Ia memerlukan budaya menghormati manusia lain.
Budaya itu perlu dibentuk di rumah, diperkukuh di sekolah dan disokong oleh masyarakat.
Anak perlu tahu bahawa jika mereka menjadi mangsa, mereka mempunyai hak untuk mendapatkan bantuan.
Pada masa yang sama, mereka juga perlu tahu bahawa jika mereka melakukan kesalahan, perbuatan tersebut perlu dipertanggungjawabkan dan diperbetulkan.
“Jangan hanya melindungi dan mengajar anak perempuan untuk berhati-hati.
Ajar semua anak tentang adab dan hormat-menghormati.”
Kerana matlamat sebenar pendidikan tentang buli bukan sekadar melahirkan anak yang tahu cara melindungi diri.
Kita perlu membesarkan generasi yang tidak membuat orang lain berasa perlu melindungi diri daripada mereka.
Sumber Rujukan: Kementerian Pendidikan Malaysia, Malaysiakini, The Star dan Sinar Harian.
Gentleman semua dah baca MASKULIN?
Download dekat
je senang
